Kaflarz – mistrz gliny i ognia

Od średniowiecznych komnat po współczesny design

Kto tworzył kafle, z których powstawały „meble z ognia”? Kaflarz – rzemieślnik łączący ceramikę, rzeźbę i technikę grzewczą. W artykule: jak narodziło się kaflarstwo, czym różni się kaflarz od zduna, dlaczego piece kaflowe grzeją długo i równo oraz skąd dzisiejszy renesans kafli w konserwacji i aranżacji wnętrz.

 Strona główna
5
Quizy
5
Kaflarz – Alchemik Ognia i Strawy | QUIZ

Zobacz: Kaflarz – od gliny i ognia po renesans pieców ↵

Quiz: Kaflarz

Quiz: Kaflarz – Sprawdź swoją wiedzę!

12 pytań o rzemiośle kaflarza – sprawdź, ile pamiętasz!

1. Kto przede wszystkim wytwarza kafle, a kto montuje piece?

a) Kaflarz montuje, zdun wytwarza kafle b) Kaflarz wytwarza kafle, zdun montuje i stroi piec c) Obaj tylko montują gotowe elementy d) Obaj wyłącznie wytwarzają kafle w fabryce

2. Dlaczego piec kaflowy „grzeje długo i miękko”?

a) Bo szkliwo jest izolatorem akustycznym b) Bo kafle mają małą powierzchnię wymiany c) Bo masa ceramiczna akumuluje ciepło, a duża powierzchnia oddaje je stopniowo d) Bo komin zamyka się na stałe po rozpaleniu

3. Z jakiego rzemiosła historycznie wywodzi się kaflarstwo?

a) Złotnictwa b) Garncarstwa c) Krawiectwa d) Tokarstwa

4. Co dodaje się do gliny, by zwiększyć odporność kafla na temperaturę i skurcz?

a) Kwarc zalany żywicą b) Szamot (mielona, wcześniej wypalona glina) c) Gips modelarski d) Popiół drzewny

5. Jaki był typowy rozwój specjalizacji przy piecach?

a) Najpierw zduni, potem garncarze b) Najpierw fabryki kafli, potem cechy c) Najpierw garncarze, potem wyodrębnił się kaflarz i zdun d) Zawsze był tylko jeden „mistrz piecowy”

6. Co w konserwacji pieców bywa trudniejsze niż odtworzenie kształtu kafla?

a) Zrobienie formy gipsowej b) Transport pieca c) Dobranie koloru szkliwa i połysku d) Wykonanie drzwiczek żeliwnych

7. Która para poprawnie łączy motywy z epokami?

a) Gotyk: kartusz, groteska; Renesans: maswerk, rozeta b) Gotyk: maswerk, rozeta; Renesans: kartusz, groteska c) Obie epoki: wyłącznie herby d) Tylko renesans: motywy roślinne

8. Czym są „harissy” na kaflach?

a) Grube pęknięcia konstrukcji b) Siatka mikropęknięć w szkliwie, czasem pożądana jako efekt patyny c) Odpryski po uderzeniu d) Ślady po formie gipsowej

9. Które stwierdzenie o szkliwach jest zgodne z praktyką rekonstrukcji?

a) Dawniej używano wyłącznie barwników syntetycznych b) Dziś nie da się stosować barwników mineralnych c) Często wraca się do dawnych receptur mineralnych, by trafić w ton i połysk d) Szkliwo nie wpływa na kolor ani połysk

10. Po co kaflarzowi formy gipsowe?

a) Do suszenia kafli w piecu b) Aby zapewnić powtarzalność wymiarów elementów c) Zastępują szkliwo na froncie d) Chronią przed „harissami”

11. Co obejmuje współczesny „renesans” kaflarstwa?

a) Wyłącznie przemysłową produkcję kafli b) Konserwację zabytków, „angielki”, obudowy kominków i kaflowe moduły-meble c) Budowę pieców z plastiku d) Rezygnację z pieców w starych wnętrzach

12. Jaka zasada etyczna obowiązuje przy uzupełnianiu zabytkowych pieców?

a) Nowe elementy muszą wyglądać dokładnie jak stare, bez możliwości odróżnienia b) Nowe elementy powinny „udawać” oryginały z innej epoki c) Dorabiany element ma wpasować się w rytm, ale nie udawać oryginału d) Każdy nowy element musi być w innym kolorze niż stary

Glina + ogień = ciepło i piękno. Powodzenia!

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu Nasze tradycje