Garncarz – od koła do pieca

Proces, tradycja i nowe życie dawnego rzemiosła

Każde naczynie zaczyna się od centrowania i kończy w żarze pieca. Między tymi punktami jest wiedza pokoleń, narzędzia proste i decyzje, które widać w gotowej formie.

 Strona główna
5
Quizy
5
Garncarz – Rzemiosło Ognia | QUIZ

Zobacz: Garncarz – mistrz formy i temperatury ↵

Quiz: Garncarz

Quiz: Garncarz – Sprawdź swoją wiedzę!

12 pytań o zawodzie garncarza – sprawdź, ile pamiętasz!

1. Co obejmował „pełny cykl” pracy garncarza?

a) Wydobycie piasku i wytapianie szkła b) Obróbkę drewna i montaż mebli c) Przygotowanie gliny, formowanie, suszenie, wypał i sprzedaż naczyń d) Odlewanie metalu i nitowanie zbroi

2. Który wyrób NIE był typowy dla garncarza?

a) Kafle piecowe b) Misy i dzbany c) Talerze i kubki d) Podkowy

3. Po co dodaje się do gliny domieszki (piasek, szamot/grog, włókna)?

a) Aby zamienić glinę w beton b) Aby skrócić wypał o połowę c) Aby ograniczyć skurcz i pęknięcia przy suszeniu i wypale d) Aby zabarwić szkliwo na niebiesko

4. Co oznacza stan gliny zwany „skórą”?

a) Glina zupełnie mokra, prosto z kadzi b) Lekko podsuszona, stabilna, ale wciąż plastyczna c) Całkowicie sucha, „na kość” d) Glina z dodatkiem skóry zwierzęcej

5. Czym odcina się uformowane naczynie od koła?

a) Żebrem (szyniec) b) Skrobakiem c) Drutem/struną d) Stożkiem kontrolnym

6. Na czym polega różnica między kołem wolnoobrotowym a szybkim (nożnym)?

a) Wolne służy tylko do dekoracji, szybkie do szkliwienia b) Wolne ułatwia równomierne „obciąganie” ścianek, szybkie pozwala wyciągać naczynie z jednego kęsa i robić cienkie ścianki c) Wolne jest metalowe, szybkie drewniane d) Nie ma różnicy

7. Dlaczego zbyt szybkie suszenie jest ryzykowne?

a) Bo szkliwo spływa b) Bo naczynie traci kolor c) Bo powstają mikropęknięcia i paczenie, widoczne po wypale d) Bo glina robi się miękka

8. Co decyduje o barwie czerepu (od szarości po czerwień) w wypale?

a) Rodzaj wody użytej w masie b) Atmosfera pieca: utleniająca lub redukująca c) Kierunek wiatru d) Kolor stołu roboczego

9. W jakim zakresie temperatur wypalano ceramikę w warunkach przedindustrialnych?

a) 200–400°C b) 500–650°C c) 800–1050°C d) 1300–1600°C

10. Do czego służą „meble piecowe” (trójnogi, płyty, wsporniki)?

a) Do przenoszenia gliny b) Do piętrowego układania wsadu i rozdzielania wyrobów w piecu c) Do chłodzenia naczyń po wypale d) Do malowania engobą

11. Czym są saggary przy wypale ceramiki?

a) Formy do odlewania gipsu b) Osłony z szamotu, które chronią delikatne naczynia przed płomieniem i popiołem c) Rodzaj gliny do szkliw d) Wzorniki do trzymania wymiaru

12. Dlaczego podczas wypału nie powinno się otwierać pieca „z ciekawości”?

a) Bo światło z zewnątrz odbarwi szkliwo b) Bo gwałtowna zmiana temperatury i ciągu powoduje spękania czerepu i problemy ze szkliwem c) Bo stożki kontrolne przestają działać d) Bo naczynia mogą się stopić od dopływu powietrza

🏺 Ogień, glina i cierpliwość – esencja garncarstwa.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu Nasze tradycje